NÜMİZMATİK NE DEMEKTİR? PARA KOLEKSİYONU NEDİR?

NÜMİZMATİK NEDİR?

Nümizmatik kelime anlamı olarak antika para, antika sikke veya antika madalyalar ile ilgili incelemeler yapan bir bilim dalıdır. Ülkemizde ve dünyada ise ağırlıklı olarak nümizmatik para koleksiyonculuğu olarak tanımlanmaktadır. Kelime kökeni olarak Fransızca’dan geçmiş bir kelimedir. Daha eskilere gittiğimizde ise Yunanca’da Nomisma sözcüğünden türediğini görebiliriz.

Parayı ilk defa kullanan Lidyalılardan bu yana madeni veya kağıt paralar, ilgili ülkenin tarihi hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Paraların üzerinde yazılar hükümdar, kral veya devlet adamları ile ilgili bilgiler sunarken, o ülkenin ekonomik durumu hakkında da bilgi sahibi olmamızı sağlar. Bir hükümdarın tahta çıkış tarihi ya da hüküm sürdüğü dönem ile de ilgili bilgilere paralar vasıtasıyla ulaşılabilir. Nümizmatik 18. yüzyıl sonrası arkeoloji altında bir bilim dalı olarak kabul görmüştür.

Günümüze doğru gelirken madeni para basımında gümüş, bakır, nikel gibi değerli metaller kullanılmaktaydı. Hatta bazı dönemlerde madeni paraların değerleri, değerli metallerin değerlerine bile sabitlenmişti. Özellikle Osmanlı döneminde bakır ve gümüş paralar sıklıkla kullanılmaktaydı. Osmanlı döneminde basılan bu madeni paralara sayfamızdan da ulaşabilirsiniz.

PARA KOLEKSİYONU NEDİR?

Para koleksiyoncularının bir kısmı madeni para biriktirirken, bir kısmı ise kağıt para koleksiyonu yapmaktadır. Her iki para koleksiyonu için de sadece belli ülkelerin koleksiyonunu yapan kişiler de bulunmaktadır. Örneğin sadece Türk Para koleksiyonları veya sadece Yugoslav para koleksiyonu yapanlar olabilir. Bazı koleksiyoneler ise sadece jeton veya madalya gibi para benzeri objeleri de koleksiyon olarak biriktirmektedir.

PARA KOLEKSİYONU DEĞERİ NASIL ANLAŞILIR?

Para koleksiyonun değerini belirleyen birden fazla unsur vardır. Bunların en önemlisi paranın kondisyonu yani durumudur. Paranın az bulunur olması yani nadir olması da paranın değerini etkileyen diğer bir konudur. Nadir bulunan para koleksiyonu değerleri daha yüksek olmaktadır. Paranın değerini anlamak için para koleksiyonu katalogları da bulunmaktadır. Basılı kitap olarak bulunabilen bu kataloglarda bir paranın tahmini koleksiyonu değeri bulunabilmektedir. Unutmamak gerekir ki para koleksiyonları katalog değerlerinin %20-30 arasındaki fiyatlarla el değiştirmektedir.

PARA KOLEKSİYONU NASIL SAKLANIR?

Para koleksiyonlarını saklarken nemli bir ortam olmaması gerekir. Dolayısıyla hava akışını engelleyen karton kapamalar ya da kasetli klasörlerde saklanmalıdır. Para koleksiyonları için piyasa satılan madeni para defterleri ya da kağıt para defterleri bulunabilmektedir.